(انتشارات اول و آخر ( چاپ و فروش کتاب معماری

میدان انقلاب- کوچه جنتی(مترو)- بن بست فرسار-پلاک 3 -واحد 1 -66127266-66127083

مبانی فلسفی و روانشناختی ادراک فضا

مبانی فلسفی و روانشناختی ادراک فضا ،کلی ال . راس ، ادوارد وینترز ، کلیر کوپر ؛ مترجم آرش ارباب جلفایی، اصفهان، نشر خاک

 


کتاب مبانی فلسفی و روانشناختی ادراک فضا مجموعا ای از سه مقاله در حوزه معناشناسی و ادراک فضا را گرد آورده است که عبارتند از :  بنیان انگاری و هرمنوتیک " نوشته کلی ال.راس  ،  "معماری ، معنا و دلالت" از ادوارد وینترز  و " خانه همچون نمادی از خود " که " کلیر کوپر " تالیف کرده است و در انتهای هر مقاله مترجم پی نوشتهایی را شامل معادل انگلیسی اصطلاحات موجود در متن مقالات نیز آورده است .

درابتدای کتاب مترجم قبل از ارایه مقاله  کلی ال.راس در درآمدی بر هرمنوتیک ، این مفهوم را توضیح داده و تمایز میان هرمنوتیک کلاسیک و هرمنوتیک مدرن را مطرح کرده و ضمن ارایه مختصری از مبانی نظری آن دو  پیشگامان آنها را نیز معرفی کرده است. یکی از پیشگامانی که در حوزه هرمنوتیک کلاسیک مطرح  بوده و مترجم نیز به ارایه مختصری از نظرات او پرداخته است " فریدریش شلایر ماخر" تاویل گرای آلمانی است  ، که به نوعی وی را بنیانگذار نظریه عام تاویل می دانند . او به دونوع هرمنوتیک اشاره می کند : هرمنوتیک دستوری  و" هرمنوتیک فنی یا روانشناسانه " و تاکید دارد که هر متنی اعم از مقدس و یا غیر مقدس مستلزم تاویل و تفسیر است . همچنین در این درآمد مترجم  به آرای برخی ازاندیشمندان تاویل گرا در حوزه هرمنوتیک مدرن از جمله  "هایدگر" و" گادامر" اشاره کرده است .

در مقاله " بنیان انگاری و هرمنوتیک " ضمن اشاره ای مختصر به " عقل گرایی " و " تجربه گرایی" ، به عنوان مظاهر بنیان انگاری ، به " دور هرمنوتیکی " به عنوان فرایندی که در جریان آن می توان با دوباره خوانی متن به معنای جدیدی از آن دست یافت پرداخته شده است . نویسنده مقاله ، دور هرمنوتیکی را به دو نوع تقسیم کرده است : " دور هرمنوتیکی واقع گرایانه  و دور هرمنوتیکی ساختار شکنانه . در دور هرمنوتیکی واقع گرایانه  واقعیت  حدو مرزی را برای تفاسیر و تاویلهای ما از متن مشخص می کند  ولی در دور هرمنوتیکی ساختار شکنانه  اقدام به تفسیر و تاویل می کنیم بدون آنکه مقید به حد ومرزی باشیم پس در واقع در دور هرمنوتیکی واقع گرایانه چیزی که سبب می گردد تفاسیر و تاویل های ما از متن محدود شود واقعیت است . ریچارد برن اشتاین از شخصیتهایی است که بر بی معنا بودن علم و شناخت بدون توجه به واقعیت خارجی  تاکید دارد و معتقد است که باید روشهایی و جود داشته باشد که واقعیت بتواند تفسیر ها و تاویلهای مارا محدود کند تا دچار دور هرمنوتیکی ساختار شکنانه نشویم . وی همچنین  حقیقت هرمنوتیک را تفاسیر مختلف از یک متن و  حقیقت بنیان انگاری را محدودیتهای اعمال شده از سوی متن بر تاویل ها و تفاسیر ما می داند . در پایان مقاله نیز نویسنده ضمن نتیجه گیری  بر تعامل هرمنوتیک و بنیان انگاری  تاکید می کند .

مقاله دوم تحت عنوان " معماری ، معنا و دلالت  توسط " ادوارد وینترز نوشته شده است . وی در ابتدا هنرها را به صورت سنتی به دو دسته تقسیم نموده است : هنرهای تجسمی و هنرهای تجریدی ، که  براساس این تقسیم بندی " معماری " در حوزه هنر تجریدی قرار می گیرد و براساس آن معماری مانند سایر هنرهای تجریدی فاقد محتوا در نظر گرفته می شود . اما  وینترز سعی نموده با ارایه تئوریهای ناظر بر محتوا و تئوری زیباشناختی ثابت نماید معماری نیز دارای محتواست و در پس فرمها معانی نهفته است . وی در ابتدا به تشریح تئوریهای ناظر بر محتوا ( تئوری تداعی یا یادبود ، تئوری معناشناختی و تئوری بازنمود ) که هدفشان کشف آن چیزی است که ورای یک بنا قرار دارد و به آن معنا می بخشد ، می پردازد اما در مبحث تئوری زیبا شناختی به بیان نقاط ضعف این تئوریها می پردازد و آنها را مورد نقد قرار می دهد و بر تئوری زیباشناختی تاکید می نماید . براساس این تئوری معنایابی و " ارزشگذاری به یکدیگر وابسته اند ، به عبارتی می توان گفت درک معنای یک بنا در گرو ارزشی است که ما برای آن قایلیم و با دیدن آن بنا به حسی مطلوب و لذت بخش می رسیم وحتی بر اساس توصیفی که ما از آن بنا می کنیم ( تجربه ) دیگران نیز آنرا به خوبی درک می کنند واز آن لذت می برند .

همچنین تئوری زیباشناختی در ارزیابی یک بنا بر" سنت تاکید می کند و برخلاف تئوری معنا شناختی  قادر است که به خوبی تنوع درمراتب فهم یک بنا یا یک اثر معماری را تبیین نماید .

در مقاله سوم که به عنوان  خانه همچون نمادی از خود می باشد ، نویسنده سعی نموده که دو فرضیه را ثابت نماید :

1-   انسانها خانه های خود را بر اساس تصوری که از خود دارند بنا می کنند .

2-   انسانها خانه های خود را بر اساس تصوری که از جهان دارند بنا می کنند . ( خانه نمادی از جهان )

کلیر کوپر " با کمک گرفتن از تئوری روانشناسانه " کارل یونگ " و با اتکا به مطالعات انجام شده به وسیله  لرد راگلان  و نظرات او پیرامون  خانه و سمبولیسم  فرضیات خود را ثابت می کند . .

او معتقد است ،  خانه مکانی است که ما به صورت نا آگاهانه ، احساسات ، عقاید و باورهایمان را در آن متجلی می سازیم و در انتخاب خانه ، نوع اثاثیه و چیدمان آنها متاثر از دوران کودکیمان می باشیم و بدین ترتیب ما از طریق" ناآگاه جمعی " ( آنچه فرد را با گذشته اش مرتبط می سازد ) با خود و با نمادی از خود ( خانه ) ارتباط برقرار می کنیم ( مفاهیمی که یونگ در در شناخت روان انسان بر آنها تاکید دارد  ناآگاه جمعی ، خود و نماد کلیر کوپر همچنین برای اثبات فرضیه دوم خود به نمادهایی اشاره می کند که بیانگر ارتباط انسان با عناصر کیهانی  هستند و نشان می دهند که انسانها در طراحی و ساماندهی خانه های خود متاثر از این عناصرند و سعی می کنند با ایجاد جلوه هایی از عناصر کیهانی در قالب  نمادها  ، عالم کبیر را در عالم صغیر خود بگنجانند ، او به آستانه ورودی خانه ها ، که بیانگر نحوه ارتباط افراد با یکدیگر در یک فرهنگ می باشند ، آتشدان به عنوان نمادی از خورشید در عالم صغیر و همچنین شکل خانه ها به عنوان مظاهر کیهانی اشاره می نماید و با بیان نظر  لرد راگلان که معتقد است خانه ها در ابتدا بر اساس تصوری که از جهان وجود داشته به صورت گرد و کروی ساخته می شدند اما با گذشت زمان و تغییر تصور انسانها نسبت به جهان معابد و خانه ها ، به عنوان مظاهر کیهانی ، شکل مربع و یا مستطیل به خود گرفتند ( بر اساس این باور که آسمان یا عرش به وسیله چهار ستون در چهار گوشه نگهداشته می شود ) و همچنین با توجه به مطالعات " میرچیا الیاده " پیرامون اسطوره ها و افسانه های باستانی فرضیه دوم خود را نیز ،  مبنی بر اینکه انسانها بر اساس تصوری که از جهان دارند خانه های خود را بنا می کنند ،  ثابت می کند و بدین ترتیب به این سوال که ؛ چرا بیشتر مردم خانه هایشان را  فضایی مقدس و قابل احترام می دانند و چرا درمقابل هر گونه تغییر در خانه کودکیشان مقاومت نشان می دهند ، پاسخ میدهد . میرچیا الیاده معتقد است : انسان جهان کوچک خودش را از طریق شبیه ساختن با جهان خدایان تقدس می بخشد و خانه جهانی است که انسان با تقلید از الگوهای آفرینش خدایان و الگوهای آفرینش کیهانی آنرا برای خود می سازد ."

+   پویا ریاضی خواه ; ۱٠:٤٢ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱۸ امرداد ۱۳۸٩

design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir